'œDoor zijn jachtige levensstijl heeft de moderne mens voor zijn lichamelijke en psychische gezondheid en welzijn meer dan ooit behoefte aan momenten van rust en stilte. Afwezigheid van storende geluiden heeft een helende werking. Uiterlijke stilte kan een mens terugbrengen tot innerlijke rust, waarin energie, zelfvertrouwen en gezondheid herstellen.'
[uit Stilte werkt , Waerbeke, 2003]


Gezondheidsraad Nederland onderzocht de impact van stille gebieden op de volksgezondheid '“ juni 2006
Stilte wordt in Nederland steeds schaarser. En dat terwijl veel mensen behoefte hebben aan plekken waar nog rust heerst. Lawaai is niet langer een probleem in alleen de stedelijke woonomgeving. Als de overheid niets doet, zal 30 tot 40 procent van de officiële stiltegebieden en gebieden voor natuur en recreatie in Nederland op termijn aangetast worden door lawaai, vooral van wegverkeer en vliegverkeer, zo stelt het onderzoek. Oorzaken hiervan zijn de toenemende mobiliteit en de uitdijende bebouwing en infrastructuur.

Zonder extra beleidsinspanning zal de in het ruimtelijkeordeningsbeleid zo nadrukkelijk beoogde ruimtelijke afwisseling tussen drukte en stilte verdwijnen: de 'lawaaideken' zal zich steeds verder over Nederland uitbreiden. Gebieden dichtbij de stad waar mensen kunnen genieten van rust en stilte zullen in de toekomst steeds schaarser worden. Mensen zullen steeds verder weg moeten om buiten in hun vrije tijd nog stilte te beleven.

Dat is niet het enige gevolg. Er zijn ook aanwijzingen dat deze ontwikkeling gepaard kan gaan met gezondheidseffecten. Over de negatieve impact van geluidshinder is al het nodige bekend. Maar welke gunstige gezondheidseffecten zijn verbonden met stilte? In haar advies brengt de Gezondheidsraad de stand van kennis in kaart over het mogelijke verband tussen stille gebieden en gezondheid.

Het advies besluit dat er beleidskeuzes zullen moeten worden gemaakt. Welke mate van verstoring of hinder is aanvaardbaar in stille gebieden? Moet het er elke dag of elk uur stil zijn, zodat iedere bezoeker daarvan kan genieten, of is een zekere spreiding aanvaardbaar, bijvoorbeeld afhankelijk van de weersomstandigheden?

Niet alleen kwantitatieve kennis is van belang. Ook kwalitatieve kennis en ervaringen van mensen uit de praktijk kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan de discussie over de maatschappelijke betekenis van stiltebeleving en het belang van stille gebieden. Stille gebieden buiten de stad, maar ook stille plekken in de stad, verdienen aandacht en bescherming, niet alleen omdat ze van belang kunnen zijn voor de gezondheid, maar ook omdat ze los daarvan een grote maatschappelijke waarde hebben. Door het aanwijzen van 'œmonumenten van stilte' kan de waarde van stilte onder de aandacht van een breed publiek worden gebracht.

Een samenvatting en het volledige advies van de Nederlandse Gezondheidsraad vind je hier.